Funksionalizmin banisi beynəlxalq cəmiyyət üçün ideal bir forma axtarmağın vacib olmadığına, əksinə onun yerinə yetirməli olduğu funksiyaları müəyyən etməyin vacib olduğuna inanan Devid Mitrani idi. Funksionalizmə görə, suverenlik yalnız funksiya vasitəsilə ötürülə bilər. Mitrani və Klauda görə, insanlar öz ehtiyaclarını rasional şəkildə müəyyən etməli və onlara həvalə edilmiş funksiyaları yerinə yetirə bilən qurumlar yaratmalıdırlar. Devid Mitrani funksionalizmi "mövcud sosial və elmi imkanlardan birgə fəaliyyətlər aparmaq və ya müəyyən maraqları irəli aparmaq üçün istifadə etmək, eyni zamanda bir-birinə bu fəaliyyətlərin hüdudları daxilində öz siyasətlərini həyata keçirmək hüququ vermək" kimi təsvir edir. Funksionalizm prinsipi, rasional tənzimləmə yolu ilə dövlətlər arasındakı münaqişələri minimuma endirən funksional sahələrin və sektorların aydın şəkildə ayrılmasıdır. Funksional əməkdaşlıq, birgə resursların idarə edilməsi, işsizliyə qarşı mübarizə və səhiyyə kimi siyasi planların və məqsədlərin deyil, iqtisadi və sosial planların və məqsədlərin hazırlanması ilə başlayır. Ümumi məsələləri həll etmək üçün iki və ya daha çox ölkə arasında beynəlxalq təşkilatların yaradılması fundamental addım kimi qəbul edilirdi. Mitrani siyasətçilərin məqsədinin ictimai rifaha qayğı göstərmək deyil, hakimiyyət qazanmaq və saxlamaq olduğuna inanırdı. O, transmilli təşkilatların insan ehtiyaclarını milli dövlətlərdən daha yaxşı ödəyə biləcəyinə əmin idi. O, bu cür təşkilatların yaradılmasında iki üstünlük görürdü: birincisi, onların vəzifələrinin effektiv şəkildə yerinə yetirilməsi insanların milli dövlətlərə olan sədaqətini yayındıracaq; ikincisi, onların mövcudluğu beynəlxalq münaqişə riskini azaldacaq. Bu kontekstdə D. Mitrany, milli dövlətlərin zəifləməsinin qaçılmaz olduğunu qeyd edərkən, konkret vəzifələrin yerinə yetirilməsinə, yəni bütün beynəlxalq münasibətlər sisteminin transformasiyasına yönəlmiş beynəlxalq təşkilatların yaranacağını proqnozlaşdırdı. Hər bir funksiya avtomatik olaraq başqa bir funksiya yaradır və beləliklə, funksional təşkilatların ilkin səviyyəsini yaradır. Onların uğurlu qarşılıqlı əlaqəsi üçün ikinci səviyyə tələb olunur ki, onun səlahiyyət dairəsi birinci mərhələdə yaranan ehtiyaclara əsasən müəyyən ediləcəkdir. Növbəti mərhələ qlobal miqyasda funksional təşkilatların yaradılmasını, yəni dünya hökumətinin bir növünü əhatə edir. D. Mitranyyə görə, federasiyanın yaradılması ölkələr arasındakı boşluqları kökündən aradan qaldırmır. Bundan əlavə, regional inteqrasiya mütləq coğrafi prinsiplərə əsaslanmaq məcburiyyətində deyil. Funksionalistlərə görə, regionlar iqtisadi, texnoloji və ya digər funksiyaların yerinə yetirildiyi funksional zonalardır. Neofunksionalizm çərçivəsində inteqrasiya məntiqi ilk dəfə Ernst Haas tərəfindən inkişaf etdirilib və təhlil edilib: "Milli üslub siyasətin iqtisadiyyata dolayı yolla nüfuz etməsini vurğulayır, çünki iqtisadi qərarlar inteqrasiya prosesinin iştirakçılarının zehnində həmişə siyasi əhəmiyyət kəsb edir."Əvvəlki nəzəriyyələrdən ən vacib fərq inteqrasiya prosesində siyasi amilin əhəmiyyətinin tanınması idi. E. Haas siyasəti "aşağı" və "yüksək"ə bölmüşdür. "Aşağı" siyasət rifahın və iqtisadi artımın yaxşılaşdırılması ilə bağlı sırf praqmatik məqsədləri əhatə edir. "Yüksək" siyasət xarici siyasət strategiyasını, milli maraqların qorunmasını və dövlətin beynəlxalq nüfuzunun qorunmasını əhatə edir. Beləliklə, inteqrasiya prosesinin "aşağı subyektləri" maraq qrupları və siyasi partiyalar, "yuxarı subyektlər" isə millətlərarası qurumlardır. Ernest Haas siyasi inteqrasiyanın ən əhatəli tərifini vermişdir. O, bu termini bir neçə milli sistemdəki siyasi iştirakçıların müəyyən funksiyaları müəyyən yurisdiksiyaya malik bir mərkəzə həvalə etdiyi və ya bu yurisdiksiyanı mövcud dövlətlərə genişləndirməyə çalışdığı bir proses kimi başa düşmüşdür. Buna görə də, inteqrasiya mahiyyət etibarilə müəyyən bir əraziyə təsirin genişləndirilməsidir. E. Haas inteqrasiyanı sosial proseslərlə və ortaq planı olmayan, yalnız öz maraqlarını güdən siyasi qrupların məqsədyönlü fəaliyyətləri ilə əlaqələndirmişdir. E. Haasın başa düşdüyü kimi, inteqrasiya bu kortəbii siyasi qarşılıqlı təsirin nəticəsidir. O, "Avropanın Birləşməsi" (0000) əsərində inteqrasiya üçün əsas ilkin şərtləri müəyyən edir: - beynəlxalq ticarətdə fəal iştirak edən sənayeləşmiş iqtisadiyyat; - siyasi cəhətdən mobil sosial kütlələrin mövcudluğu; - rəqabət aparan elita qrupları; - konstitusiya, ənənə və ya parlament (prezident) demokratiyası ilə tənzimlənən elitalar arasındakı münasibətlər. Bu ilkin şərtlər Üçüncü Dünya ölkələrində Avropaya nisbətən daha az inkişaf etdiyindən, inteqrasiyanın bu ölkələrdə Avropa ölkələrindəki qədər inkişaf etməyəcəyi fikri mövcud idi. Neofunksionalistlər hesab edirlər ki, siyasi birləşmədən iqtisadi və siyasi inteqrasiyaya keçid prosesi avtomatik olaraq baş verməlidir.mahiyyət etibarilə müəyyən bir əraziyə təsirin yayılmasıdır. E. Haas inteqrasiyanı sosial proseslərlə, heç bir ortaq planı ol